Verstopte talgklier

Wat is een atheroomcyste?

Een verstopte talgklier (atheroomcyste) is een goedaardige zwelling van de huid. Ze ontstaat doordat een haarzakje met het bijbehorende talgkliertje verstopt raakt. De talg die nog steeds wordt aangemaakt kan niet meer naar buiten, waardoor een zwelling onder de huid ontstaat die langzaam groter wordt. Atheroomcysten komen heel vaak voor. Ze zijn onschuldig, maar kunnen heel groot worden, klachten geven en soms ontsteken.

Hoe ziet het eruit?

Een atheroomcyste kan overal op de huid ontstaan waar haren zitten, dus overal behalve op de handpalmen en voetzolen. De cysten zijn 0,5 tot meerdere centimeters groot en schemeren vaak wit-geel door. Kenmerkend is het donkere plugje dat de afvoer van talg naar het huidoppervlak blokkeert.

Waarom niet zelf leegdrukken?

Door de opgebouwde druk kan de cystewand barsten, waardoor talg in het onderhuidse bindweefsel terechtkomt. Dat kan een flinke ontsteking geven. Bovendien kan de cyste gedeeltelijk verlittekenen, waardoor ze later moeilijker operatief te verwijderen is.

Consult

De diagnose wordt tijdens het consult gesteld; alleen inspectie van het gebied is nodig en er zijn geen verdere onderzoeken nodig. In de meeste gevallen kan de atheroomcyste tijdens uw afspraak meteen worden verwijderd.

Behandeling

Een atheroomcyste geeft meestal weinig klachten en hoeft niet behandeld te worden. Wordt ze hinderlijk, dan is ze met een kleine ingreep onder plaatselijke verdoving gemakkelijk te verwijderen. Essentieel is dat de cyste met de gehele wand van het haarzakje wordt verwijderd; anders kan ze terugkomen.

Is de cyste ontstoken, dan is volledig verwijderen vaak niet mogelijk en wordt eerst gestart met antibiotica. Bij een ernstige ontsteking met pus moet die soms eerst via een klein sneetje worden ontlast. Als de ontsteking tot rust is gekomen, kan de cyste in tweede instantie worden verwijderd.

Voorbereiding

U kunt gewoon eten en drinken.
Was het gebied thuis goed en gebruik geen crème of bodylotion.
Draag makkelijke kleding, zodat we eventueel een verband kunnen aanleggen.
Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen, meld dit dan bij het maken van de afspraak; u krijgt advies of u ze tijdelijk moet stoppen.

De ingreep

De ingreep vindt plaats in een van onze behandelkamers, onder steriele omstandigheden. U krijgt 1 of meer prikken om het gebied te verdoven; het inspuiten voelt wat branderig. Daarna voelt u geen pijn meer, wel dat de arts bezig is. Na het verwijderen wordt het wondje gehecht. Een ontstoken cyste met pus wordt alleen ingesneden en niet gehecht. De ingreep duurt gemiddeld 15–20 minuten (maximaal 20–30 minuten); de verdoving is na ongeveer 1–2 uur uitgewerkt.

Na de ingreep

Voelt u zich goed, dan mag u meteen naar huis. Neem indien mogelijk een begeleider mee die u thuisbrengt.
U krijgt een drukkend verband of pleister, die u na 24 uur mag verwijderen. Is de wond droog, dan hoeft u hem niet opnieuw af te dekken.
De dag na de ingreep mag u gewoon douchen; gebruik bij voorkeur geen zeep en dep de wond goed droog.
De wond is meestal na 7–10 dagen genezen; daarna kunnen de hechtingen eruit, bij de huisarts of bij uw arts/verpleegkundige bij Acura medisch centrum. Oplosbare hechtingen hoeven niet verwijderd te worden.

Resultaat

Is de cyste er helemaal uit, dan komt ze niet terug. Op andere plaatsen kunnen wel nieuwe cysten ontstaan.
Het litteken vervaagt meestal, maar blijft vaak enigszins zichtbaar, zeker op het borstbeen, de schouders en de rug.
Bescherm het litteken minstens 3 maanden tegen de zon: zonnebrandcrème van minimaal SPF 30 met UVA-bescherming, geen directe zon en geen zonnebank.

Risico’s

Zoals bij de meeste chirurgische ingrepen is er een klein risico op een allergische reactie op verdovingsvloeistof, desinfecteermiddelen of pleisters. Ondanks steriel werken kan een infectie ontstaan; de kans daarop is klein, namelijk 1%. Neem bij toenemende pijn, zwelling, roodheid van de wond of koorts contact met ons op.

Verder is er een klein risico op een nabloeding of gestoorde wondgenezing (bijvoorbeeld overmatige littekenvorming of het wijken van de wond na het verwijderen van de hechtingen).

Kosten en vergoeding

Deze behandeling wordt vergoed door uw zorgverzekeraar. Vergoedt de zorgverzekeraar niet het volledige bedrag, dan schelden wij het restbedrag (eigen bijdrage) kwijt.

Let op: u betaalt wel altijd uw eigen risico aan uw zorgverzekeraar, net als in het ziekenhuis.

Veelgestelde vragen

Hoe ontstaat een atheroomcyste/talgkliercyste?

Meestal vanuit een haarzakje waarvan de afvoergang – het puntje waar de haar naar buiten steekt – verstopt is geraakt, bijvoorbeeld door een ontsteking (puistje) of een beschadiging van de huid. Op een haarzakje komt altijd een talgkliertje uit, dat talg aanmaakt: een soort vet dat de huid smeert.

Hoe lang duurt het verwijderen van een talgkliercyste?

De ingreep duurt meestal niet langer dan 20–30 minuten en wordt uitgevoerd onder lokale verdoving.

Hoe ziet een atheroomcyste eruit?

Als een ronde zwelling, deels onder de huid. In het midden is soms nog een puntje te zien: het gaatje van het oorspronkelijke haarzakje. De cysten kunnen meer dan 5 cm groot worden. Het kan er één zijn, maar ook meerdere, overal op het lichaam waar haren zitten, zelfs op de balzak (scrotum).

Hoe worden talgkliercysten behandeld?

Kleine cysten zonder klachten hoeven niet behandeld te worden. Cysten die erg groot, cosmetisch storend of ontstoken zijn, kunnen met een kleine operatie onder lokale verdoving worden verwijderd.

Wat zijn de vooruitzichten na de verwijdering van een talgkliercyste?

Is de cyste er helemaal uit, dan komt ze niet meer terug. Op andere plaatsen kunnen wel nieuwe cysten ontstaan.

Is een talgkliercyste kwaadaardig?

Nee, een atheroomcyste is een goedaardige zwelling. Ze wordt ook wel een ontsteking in de talgklier genoemd.

Moet je onder narcose bij de behandeling van een atheroomcyste?

Nee, het verwijderen gebeurt in de kliniek onder plaatselijke verdoving. In het algemeen kunnen we u al direct bij uw eerste afspraak helpen.

Kan er een complicatie optreden na de verwijdering van een atheroomcyste?

De kans op complicaties is verwaarloosbaar. Het meest voorkomend is een wondontsteking, die vaak tot rust komt met antibiotica of het verwijderen van de hechtingen; de genezing duurt dan wat langer. Bij ontstoken cystes wordt de wond bijna altijd opengelaten, zodat hij uitgedoucht kan worden. Een eventuele latere complicatie is een lelijk litteken. Dat zien we weinig, maar de kans is niet nul; de behandeling is meestal conservatief met medicijnen, siliconenpleisters of littekenmassage.